Osobe koje namerno uništavaju službenu dokumentaciju, o čemu se govori u javnosti u prvim postizbornim danima u Srbiji, mogle bi da odgovaraju za više krivičnih dela odjednom (u sticaju).
U zavisnosti od okolnosti i broja dokazanih krivičnih dela, jedinstvene kazne zatvora mogle bi da budu i znatno strože od pet godina, koliko je zaprećeno za pojedinačna dela.
Zasad nepotvrđeni izveštaji o tome da se u državnim institucijama uništava dokumentacija izazvali su reakciju Vrhovnog javnog tužilaštva, ali i studenata, koji su pozvali uzbunjivače da prijave takve slučajeve.
Iako se na prvi pogled može učiniti da je uništavanje dokumentacije način da se prikriju tragovi eventualnih krivičnih dela i izbegne odgovornost, Krivični zakonik predviđa zatvorske kazne i za samo uništavanje službenih spisa, a u određenim okolnostima ono može predstavljati i dodatno krivično delo.
Delo na koje se u svom uputstvu pozvala vrhovna javna tužiteljka Zagorka Dolovac jeste „Oduzimanje i uništenje službenog pečata i službenog spisa“, iz člana 328 Krivičnog zakonika.
Za svakoga ko protivpravno uništi, sakrije, ošteti ili učini neupotrebljivim službeni pečat, knjigu, spis ili ispravu koja pripada državnom organu, preduzeću ili ustanovi, odnosno drugom subjektu koji vrši javna ovlašćenja, ili se kod njih nalazi, predviđena je kazna do tri godine zatvora.
Zakon predviđa kažnjavanje čak i za pokušaj izvršenja ovog dela.
Međutim, ukoliko se ispostavi da su tačne informacije o organizovanom uništavanju dokumentacije, posebno ako je cilj bio prikrivanje ranijih nezakonitosti, odgovornost ne mora da se završi na ovom članu.
Krivični zakonik, naime, predviđa i delo „Falsifikovanje službene isprave“, koje, uprkos nazivu, obuhvata i uništavanje ili prikrivanje službenih spisa od strane službenih i odgovornih lica. Za ovo delo, iz člana 357, zaprećena je kazna od tri meseca do pet godina zatvora.
Tu je i član 336, koji se odnosi na „Sprečavanje i ometanje dokazivanja“. Ukoliko se dokaže da je dokumentacija uništavana sa namerom da se spreči ili oteža dokazivanje, zaprećena je kazna od tri meseca do tri godine zatvora, uz novčanu kaznu.
Ako je to učinjeno u krivičnom postupku, kazna može iznositi od šest meseci do pet godina zatvora, takođe uz novčanu kaznu.
Osim toga, predviđene su kazne i za one koji pomognu učiniocu posle izvršenog krivičnog dela, kao i za udruživanje radi vršenja krivičnih dela.
Postoji, dakle, mogućnost da se u nekim slučajevima razmatra više krivičnih dela u sticaju. Međutim, to ne znači da bi se svako uništavanje dokumentacije automatski kvalifikovalo kao više krivičnih dela.
Ako dođe do suđenja, prema članu 60 Krivičnog zakonika, kada se sudi za više krivičnih dela u sticaju, jedinstvena kazna zatvora mora biti veća od najteže pojedinačno utvrđene kazne, ali ne sme dostići njihov zbir, niti, po opštem pravilu, preći 20 godina zatvora.
Opširnije o tome kako bi popravka društva na polju pravosuđa mogla da bude prvi i osnovni zadatak nove politike, pročitajte u novom broju Nedeljnika.
„Samoodricanje od uticaja na pravosuđe, medije, sport, kulturu u cilju njihovog kontrolisanja, odlika je reformatorske vlade. Nakon perioda uspostavljanja stabilnosti mora doći do povlačenja države iz društva“, piše advokat Viktor Gostiljac.
