Sve vesti
Foto iz članka: MondoSveti Luka ili Noć veštica: Jedni pale slavsku sveću i lome kolač, drugi stavljaju maske, šta zapravo danas obeležavamo?
Srpska pravoslavna crkva 31. oktobra obeležava Lučindan, praznik posvećen apostolu i jevanđelisti Luki, zaštitniku lekara i ikonopisaca, koji je jedan od čestih krsnih slava u Srbiji.
Pregled vesti
Zajednički tekst
Rečenice koje prenose svi mediji.
Zbog toga se smatra jednim od začetnika hrišćanskog ikonopisa. Praznik Svetog Luke u narodu je poznat kao Lučindan i jedna je od čestih krsnih slava u Srbiji.
Ceo uporedni tekst53 samo u jednom
Tekst iz 2 članka. 2 rečenice prenose svi, u 2 se razlikuju.
Još 17 rečenica koje prenosi samo po jedan medij
- Srpska pravoslavna crkva 31. oktobra obeležava Svetog Luku, odnosno Lučindan, praznik posvećen apostolu i jevanđelisti, zaštitniku lekara i ikonopisaca.
- Istog dana u mnogim zemljama slavi se Noć veštica, čiji su koreni u keltskom Samhainu i zapadnoj tradiciji Svih svetih.
- Halloween je danas uglavnom maskenbal i zabava, dok Lučindan ostaje važna krsna slava u Srbiji.
Srpska pravoslavna crkva 31. oktobra obeležava Svetog apostola i jevanđelistu Luku, poznatog i kao Lučindan, dok se u brojnim zemljama širom sveta istog datuma proslavlja Noć veštica, odnosno Halloween.
Iako padaju istog dana, ova dva praznika imaju različito istorijsko poreklo, versko značenje i običaje.
DANAS JE I CRVENO I CRNO SLOVO - RETKO PREKLAPANJE U CRKVENOM KALENDARU: Sveti Luka i Petar Cetinjski slave se zajedno, ali postoji važna razlika
Sveti apostol i jevanđelista Luka jedan je od četvorice autora jevanđelja u Novom zavetu.
Prema hrišćanskom predanju, rođen je u Antiohiji, bio je lekar i saradnik apostola Pavla, sa kojim je putovao i širio hrišćanstvo.
Osim Jevanđelja koje nosi njegovo ime, pripisuje mu se i autorstvo Dela apostolskih, knjige Novog zaveta koja opisuje događaje u prvim godinama hrišćanske crkve.
U pravoslavnoj tradiciji Sveti Luka poštuje se i kao zaštitnik lekara i ikonopisaca.
Prema crkvenom predanju, bavio se slikarstvom i naslikao prve ikone Presvete Bogorodice, kao i ikone apostola Petra i Pavla.
U crkvenom kalendaru za 31. oktobar upisana su dva velika svetitelja, ali uz različite oznake praznika.
Pravoslavni vernici 31. oktobra proslavljaju Svetog apostola i jevanđelistu Luku i Svetog Petra Cetinjskog.
Njihova imena nalaze se u crkvenom kalendaru za isti dan, ali su praznici različito označeni.
Šta znače crno i crveno slovo i zašto ova razlika ne govori o tome koji je svetitelj značajniji?
Sveti apostol i jevanđelista Luka bio je jedan od sedamdesetorice apostola, učenik Hristov i saradnik apostola Pavla.
Crkveno predanje pamti ga kao pisca jednog od četiri jevanđelja i Dela apostolskih, ali i kao lekara i ikonopisca.
Zbog toga se smatra jednim od začetnika hrišćanskog ikonopisa.
U svom jevanđelju posebno je isticao Božiju milost, praštanje i brigu za ljude koji pate.
Njegov život svedoči o tome kako se znanje i lični darovi mogu staviti u službu Boga i bližnjih.
Praznik Svetog Luke u narodu je poznat kao Lučindan i jedna je od čestih krsnih slava u Srbiji.
Još 34 rečenice koje prenosi samo po jedan medij
Porodice koje ga slave obeležavaju ga u skladu sa pravoslavnim običajima, uz slavski kolač, žito i sveću.
Kao i kod drugih krsnih slava, centralno mesto zauzimaju molitva, sećanje na svetitelja i okupljanje porodice i prijatelja.
Za razliku od Lučindana, Noć veštica, odnosno Halloween, praznik je koji se obeležava 31. oktobra, prvenstveno u zemljama zapadne tradicije, ali je tokom vremena postao rasprostranjen i u drugim delovima sveta.
Njegovo ime potiče od izraza "All Hallows' Eve", što znači veče uoči Svih svetih, hrišćanskog praznika koji se u zapadnoj crkvenoj tradiciji obeležava 1. novembra.
Istorijski koreni Halloweena povezuju se i sa drevnim keltskim praznikom Samhain, kojim je obeležavan kraj žetve i početak zime.
U okviru tog praznika postojala su verovanja povezana sa duhovima umrlih i granicom između sveta živih i mrtvih.
Tokom srednjeg veka, pojedini običaji povezani sa Samhainom postepeno su se preplitali sa hrišćanskim obeležavanjem Svih svetih i Dušnog dana, koji se u zapadnoj tradiciji slavi 2. novembra.
Ipak, istoričari ukazuju na to da se savremeni Halloween ne može svesti na jedan izvor, već je rezultat razvoja i spajanja različitih verskih i narodnih običaja tokom više vekova.
Danas se Noć veštica najčešće obeležava maskiranjem u različite likove, ukrašavanjem kuća i javnih prostora, rezbarenjem bundeva i organizovanjem tematskih zabava.
Posebno je rasprostranjen običaj poznat kao "trick-or-treat", tokom kojeg deca, obučena u kostime, obilaze komšijske kuće i traže slatkiše.
Ovaj praznik posebno je popularan u Sjedinjenim Američkim Državama, Kanadi, Irskoj i Velikoj Britaniji, a zahvaljujući popularnoj kulturi, filmovima, televiziji i društvenim mrežama, njegovo obeležavanje proširilo se i na druge zemlje.
U Srbiji se Halloween obeležava uglavnom kroz tematske zabave, maskenbale i komercijalne sadržaje, naročito u većim gradovima.
Za razliku od Lučindana, nema status tradicionalnog pravoslavnog praznika niti zauzima značajno mesto u domaćoj verskoj tradiciji.
Iako se Sveti Luka i Noć veštica obeležavaju istog datuma, njihovo poklapanje rezultat je različitih kalendarskih i istorijskih tradicija.
Lučindan je pravoslavni praznik posvećen hrišćanskom svetitelju, dok je Halloween nastao kroz preplitanje starijih narodnih običaja i zapadne hrišćanske tradicije, a danas se u velikom delu sveta obeležava prvenstveno kao kulturni i zabavni događaj.
Istog dana Crkva proslavlja i Svetog Petra Cetinjskog, mitropolita crnogorskog i čudotvorca, koji je živeo od 1749. do 1830. godine.
Njegovo ime ostalo je upamćeno po nastojanjima da izmiri zavađena crnogorska plemena, učvrsti zajedništvo naroda i odbrani zemlju u teškim istorijskim okolnostima.
Iako je imao veliku odgovornost kao duhovni i svetovni poglavar, Sveti Petar Cetinjski živeo je skromno, posvećen molitvi i podvižništvu.
Njegove mošti počivaju u Cetinjskom manastiru, gde mu se vernici i danas obraćaju u molitvama.
Šta zapravo znače crno i crveno slovo u pravoslavnom kalendaru?
Oznake u crkvenom kalendaru ne predstavljaju merilo svetosti, već ukazuju na liturgijski značaj praznika i način na koji se on obeležava u bogoslužbenom životu Crkve.
Crvenim slovom označavaju se veliki praznici koji imaju posebno mesto u crkvenom kalendaru.
Među njima su Gospodnji i Bogorodičini praznici, kao i pojedini praznici posvećeni svetiteljima.
Crnim slovom obeležavaju se spomeni svetitelja koji se takođe poštuju u Crkvi, ali njihovo praznovanje nema isti liturgijski rang kao praznici označeni crvenim slovom.
Zato crno slovo ne znači da je neki svetitelj manje značajan, niti crveno slovo govori da je jedan svetitelj svetiji od drugog.
Obojica pripadaju istom crkvenom predanju, a njihovi životi predstavljaju različite primere vere, požrtvovanja i služenja Bogu i ljudima.
Da li je ovo zaista neuobičajeno poklapanje?
Iako se praznici Svetog Luke i Svetog Petra Cetinjskog obeležavaju istog dana, svaki od ovih svetitelja ostavio je poseban trag u životu Crkve.
Jedan je širio Hristovu reč i ostavio hrišćanima Jevanđelje, a drugi je veru svedočio svojim podvižničkim životom, mudrošću i brigom za narod.
Njihovo zajedničko praznovanje prilika je da se vernici podsete na različite puteve kojima se služi Bogu i bližnjima.
Nisu se odrekli Hrista ni pred najtežim mukama, a njihovo stradanje za vreme cara Dioklecijana obeležio je događaj koji je mnoge naveo da poveruju u Hrista.
Rimski vojnik prisustvovao je raspeću na Golgoti, a kada je posvedočio vaskrsenju, njegovi protivnici pokušali su da ga ućutkaju.
Proslavljamo starozavetnog svetitelja koji je ukoravao Izrailj i Judu zbog idolopoklonstva, proricao propast Samarije i dolazak Gospoda, ali i govorio o Božjoj milosti prema onima koji ostanu verni Bogu.
Budi deo Religija.rs zajednice.