Opština Bačka Palanka uputila je poziv za javnu raspravu o nacrtu Lokalnog akcionog plana za Rome u toj lokalnoj samoupravi koji će trajati do 22. novembra, a kojim se definišu prioriteti i mere za unapređenje položaja… Ceo tekst
Opština Bačka Palanka uputila je poziv za javnu raspravu o nacrtu Lokalnog akcionog plana za Rome u toj lokalnoj samoupravi koji će trajati do 22. novembra, a kojim se definišu prioriteti i mere za unapređenje položaja romske nacionalne manjine.
Kako je navedeno u nacrtu dokumenta, Lokalni akcioni plan (LAP) za unapređenje položaja Roma i Romkinja u opštini Bačka Palanka zasniva se na potrebama te zajednice, sa ciljem poboljšanja kvaliteta života, ostvarivanja prava i obezbeđivanja jednakih mogućnosti. Plan obuhvata četiri prioritetne oblasti: stanovanje, socijalnu zaštitu, obrazovanje, kao i sprečavanje diskriminacije i unapređenje rodne ravnopravnosti. I pored realizovanih mera i projekata za poboljšanje stambenih uslova, u pojedinim romskim naseljima konstatovano je da i dalje postoje problemi sa komunalnom infrastrukturom, kvalitetom i bezbednošću stambenih objekata, regulisanjem imovinsko-pravnih odnosa i pristupom osnovnim komunalnim uslugama. Zbog toga se kao važan prioritet izdvaja obezbeđivanje bezbednih i dostojanstvenih uslova stanovanja za romske porodice. Problemi su posebno izraženi u pojedinim delovima Bačke Palanke i Tovariševa, gde nedostaje ili nije dovoljno razvijena saobraćajna i komunalna infrastruktura, uključujući vodosnabdevanje, odvođenje otpadnih voda i organizovano odlaganje otpada. Beleže se problemi i sa sanitarnim uslovima i stanjem elektroenergetskih instalacija. S druge strane, opština raspolaže određenim preduslovima za rešavanje ovih problema, među kojima su lokalni institucionalni kapaciteti, planska dokumentacija za romsko naselje „Čerga“, postojeći komunalni sistemi i mogućnost finansiranja projekata iz nacionalnih, pokrajinskih i evropskih fondova.
U oblasti socijalne zaštite, izazovi se odnose na nedovoljnu informisanost o dostupnim pravima i uslugama, pristup merama podrške i pomoć porodicama izloženim siromaštvu i socijalnoj isključenosti. Tokom 2025. godine u Bačkoj Palanci evidentirana su 142 korisnika socijalne pomoći romske nacionalnosti, što ukazuje na materijalnu i socijalnu ugroženost dela zajednice. U zdravstvenoj zaštiti posebno se izdvajaju nizak obuhvat dece vakcinacijom i preventivnim pregledima, kao i potreba za uvođenjem zdravstvene medijatorke, boljom informisanošću
i jačanjem saradnje nadležnih ustanova i romske zajednice. U oblasti obrazovanja, prioriteti su veće uključivanje romske dece u predškolsko vaspitanje i obrazovanje, redovno pohađanje nastave, završavanje osnovnog i srednjeg obrazovanja i sprečavanje osipanja iz obrazovnog sistema. Poseban izazov predstavlja obezbeđivanje jednakih
mogućnosti za sticanje znanja, razvoj kompetencija i nastavak školovanja.
Romi čine 2,38 odsto stanovništva
Prema Popisu stanovništva iz 2022. godine, opština Bačka Palanka ima 48.646 stanovnika, od kojih se 1.156, odnosno 2,38 odsto, izjasnilo kao pripadnici romske nacionalnosti. Od tog broja, 294 živi u gradskom području Bačke Palanke, a 862 u ostalim naseljenim mestima opštine. Najveći broj romskih porodica živi u Tovariševu, Obrovcu, Pivnicama, Silbašu i Paragama.
Prema podacima za školsku 2026/2027. godinu, u osnovnim i srednjim školama na teritoriji opštine evidentirano je 298 učenika romske nacionalnosti. Među prioritetima za unapređenje obrazovanja izdvajaju se redovnije pohađanje nastave, sprečavanje napuštanja školovanja, dodatna obrazovna podrška i jačanje saradnje škola i roditelja, kao i očuvanje romskog jezika, kulture i tradicije. Nastava romskog jezika sa elementima nacionalne kulture organizuje se u osnovnim školama u Tovariševu, Obrovcu i Silbašu, dok je u narednom periodu planirano da se nastavi podrška ovom predmetu i razmotre mogućnosti njegovog uvođenja u druge škole, u skladu sa interesovanjem učenika i roditelja i raspoloživim kapacitetima. U oblasti sprečavanja diskriminacije i unapređenja rodne ravnopravnosti izazovi se odnose na sprečavanje i suzbijanje diskriminacije, jačanje svesti o pravima pripadnika romske nacionalne manjine i obezbeđivanje ravnopravnog pristupa uslugama i mogućnostima u lokalnoj zajednici. Posebnu pažnju potrebno je posvetiti unapređenju položaja Romkinja i devojčica, njihovom ravnopravnom pristupu obrazovanju i informacijama, učešću u društvenom životu i donošenju odluka, kao i osnaživanju za ostvarivanje prava i ravnopravno učešće u svim oblastima života. U oblasti diskriminacije i rodne ravnopravnosti postoje značajni preduslovi za unapređenje položaja romskog stanovništva, poput projekata usmerenih na inkluziju, angažovanja koordinatora za romska pitanja, rada mobilnih timova i saradnje sa organizacijama civilnog društva. Ipak, i dalje su prisutni predrasude, stereotipi i anticiganizam, nedovoljna zastupljenost Romkinja u donošenju odluka i ograničeni institucionalni kapaciteti.
Predlozi i sugestije mogu biti dostavljene Odeljenju za društvene delatnosti na imail [email protected] ili poštom na adresu Odeljenje za društvene delatnosti, Kralja Petra Prvog 16, 21400 Bačka Palanka. Nacrt LAP-a biće predstavljen na otvorenom sastanku 18. novembra u 9 časova u velikoj sali Skupštine opštine Bačka Palanka.
Projekat „Dunav – spona prirode i života opštine Bačka Palanka“ realizuje Dnevnik Vojvodina Press, a sufinansira Opština Bačka Palanka. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
