Stare kaldrme u Sokobanji odavno nema. Na njen nekadašnji i moderan izgled danas podsećaju samo fotografije, ali i poneka sačuvana kocka koja se povremeno pojavi prilikom izvođenja radova na podzemnoj infrastrukturi. Na… Ceo tekst
Stare kaldrme u Sokobanji odavno nema. Na njen nekadašnji i moderan izgled danas podsećaju samo fotografije, ali i poneka sačuvana kocka koja se povremeno pojavi prilikom izvođenja radova na podzemnoj infrastrukturi.
Na tragove nekadašnje kaldrme nailazilo se i tokom ranijih radova na kanalizacionoj mreži u centralnim sokobanjskim ulicama. Tako su i u delu Ulice kralja Petra, u kraku kod nekadašnjih robnih kuća, otkrivene kamene kocke kojima su nekada bile popločane ulice Banje.
A kada je kaldrma prvi put postavljena u Sokobanji?
Prema sačuvanim istorijskim dokumentima, odluka o kaldrmisanju Sokobanje doneta je 1841. godine, a radovi su bili planirani za jesen naredne, 1842. godine.
U dopisu od 3. jula 1841. godine, koji je iz Aleksinca uputio načelnik Petar Radojković načelniku Banjskog sreza, kapetanu Jovanu Boškoviću, naloženo je da se u Banji urede ulice i izgradi kaldrma.
Kao razlog navedeno je zadržavanje vode u čaršiji, koja je oticala prema amamu i stvarala neprijatne mirise. Zbog toga je naloženo da se stanovnici Banje pripreme i obezbede kamen kako bi kaldrma mogla da bude postavljena već iste jeseni.
O ovom nalogu svedoči i dokument od 11. jula 1842. godine, sačinjen u Banji, u kojem se navodi da je stanovništvu pročitano naređenje i naloženo da pribavi kamen za kaldrmisanje čaršije, kako bi se uklonio neprijatan miris koji se stvarao zbog zadržavanja vode.
Tako nas sačuvana arhivska dokumenta vraćaju u 1842. godinu, kada je započeto uređenje centralnog dela Sokobanje i njenih ulica kaldrmom.
U decenijama i vekovima koji su usledili, izgled sokobanjskih ulica i šetališta menjao se još dva puta. Kamenu kaldrmu kasnije je zamenio drugačiji kameni zastor, a danas centralnim delom Banje dominira mermerno šetalište.
Danas, kada se ispod savremenih ulica ponovo pojave ostaci stare kaldrme, oni predstavljaju mali, ali dragocen podsetnik na to kako se Sokobanja razvijala i menjala tokom gotovo dva veka.